Kahkaha atmayın diyen tek Arınç mı?

Denk gelmişsinizdir, Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç falanca yerde şöyle demiş dün:

“…Nerede öyle yüzüne baktığımız zaman yüzü hafifçe kızarabilecek, boynunu öne eğebilecek, gözünü bizden kaçırabilecek iffet sembolü haya sembolü kızlarımız. İffet çok önemli. Sadece bir isim değil. Kadın için de bir süstür, iffet. Erkek için de bir süstür. İffetli olacak. Erkek de olacak. Zampara olmayacak. Eşine bağlı olacak. Çocuklarını sevecek. Kadın ise o da iffetli olacak. Mahrem-namahrem bilecek. Herkesin içerisinde kahkaha atmayacak. Bütün hareketlerinde cazibedar olmayacak, iffetini koruyacaksın…”

Söyledikleri baştan aşağı fecaat elbette. “iffetler“, “hayalar“, “gözünü kaçıran kızlarımız”, “boynu eğik kızlarımız” havalarda uçuşmuş. Bir erkeğin gözünden kadının nasıl olması gerektiği ve kamusal alanda nasıl davranması gerektiğine ilişkin bitmek bilmeyen bir saçmalamalar dizgesi çıkmış ortaya. Büyük kısmı yeni değil.  İffetli kadın – iffetsiz kadın, haya sahibi kadın – basit kadın hikayeleri bu. Biliyoruz. Yine de ana akım medya ve sosyal medya Arınç’ın bu sözleri arasından haklı olarak en tuhaf olanını ön plana çıkarmış: “Kadın herkesin içerisinde kahkaha atmayacak.

Arınç’ın söylediği şeyin düpedüz ahlakçılık olduğunu hatırlatmaya gerek yok. Sol ve feminist cenahta herkes bunun farkında ve sert bir şekilde kendisini eleştiriyor zaten.

Buraya kadar tamam. Hikayenin bundan sonrası için önümüzde bir tercih var:

Arınç’ın kadın meselesine ne kadar “gerici” bir noktadan baktığı ve muhafazakar ahlakçılığın ne kadar büyük bir dert olduğu konusunda saatlerce konuşabiliriz. Bu mümkün. Dilerseniz bu tür tavsiye, tüyo, özlü sözleri ilk defa Arınç’tan ve sadece AKP kurmaylarından duyuyormuş gibi de yapabiliriz. Bu da mümkün.

Ama tercihimiz cinsiyetçiliği tüm vehçeleriyle teşhir etme ve resmin tamamına bakabilme cesaretini kendimizde görmek olacaksa, o zaman kısa bir hatırlatma:

Genç kadınlara “iffetli kadın olun, ağır kadın olun” diyen sadece Arınç değil.

Genç kadınlara “fazla konuşmayın, kahkaha atmayın” diyen sadece Arınç değil.

Genç kadınlara “erkekler nasıl görünmenizi istiyorsa toplum önündeki hareketlerinizi ona göre ayarlayın” diyen sadece Arınç değil.

Genç kadınlara “basit kadın olmayın” düsturunu pazarlayan sadece Arınç değil.

Koca bir cinsiyetçi kültürden bahsediyoruz. Ama sadece bir kanadına odaklanıp, diğer kanadı yokmuş gibi davrandığımız bir kültür bu. İmajlar, genç kız dergileri, moda dergileri, flört tavsiyeleri, erkeğin gönlünü kazanma ve onu elinde tutma tüyoları, erkeğin ailesiyle iyi geçinme tüyoları vs vs.

Bir neslin genç kadınları farkındaysanız kısa devre yapmak üzereler. Üzerlerine her gün tekrar ve tekrar çullanan tavsiyelerden, tüyolar, “yapın – yapmayınlar“dan, yatakta şöyle, mutfakta böyle, arabada şöyle, bir arkadaşınızın espirisine gülerken böyle olunlardan, hem seksi olabilip yine de basit kadın olmamak için yapılması gerekenler listelerinden henüz çıldırmadılarsa, bu yalnızca çıldırmış kadın imgesinin de kötü bir şey olduğu ve basit kadına yakın birşey olduğu kendilerine öğretildiği için.

Ortada büyük bir sorunumuz var.

Kadınların hâl ve tavırlarına ilişkin cinsiyetçi ve buyurgan mesajlar bugün muhafazakar bir politikacı, ertesi gün “modern hayata bağlı” ulusalcı bir politikacı, ertesi gün Haber Türk Kadın Sayfası, öbür gün Cosmopolitan dergisi tarafından dolaşıma sokuluyor. Ve biz sadece bir kısmı önemliymiş, sadece bir kısmı cinsiyetçilikmiş gibi yapıyoruz.

Yapmayalım.

Daha fazla uzatmadan birkaç örnek sıralayarak bitirelim yazıyı.

Buyrun, aşağıda birkaç kupleyle modern cenahın “basit kız olmayın”, “fazla konuşmayın”, “erkeğinizi dinleyin” mesajları…

Marie Claire 2

gizemli olun

Hey Girl

Marie Claire 3

Marie Claire 1

Marie Claire 4

Gizemli olun 2

Böyleyken böyle işte…

1 Yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir